«Η ανθεκτικότητα των οικισμών μας πρέπει να αποτελεί βασικό κριτήριο κάθε μελλοντικού σχεδιασμού», σημείωσε ο πολιτικός μηχανικός Τάκης Χρονόπουλος και η συνεργάτιδά του, Αρχιτέκτων Μηχανικός Αγγελική Ζαχαροπούλου
Τον βαθύ προβληματισμό τους για το παρόν και το μέλλον του δομημένου περιβάλλοντος στην Ηλεία καταθέτουν οι εκπρόσωποι του τεχνικού κόσμου της περιοχής, με αφορμή τον εορτασμό της Παγκόσμιας Ημέρας Αρχιτεκτονικής.
Στο επίκεντρο των τοποθετήσεών τους βρίσκονται η ανάγκη υπέρβασης των αποσπασματικών παρεμβάσεων και η υιοθέτηση ενός ολοκληρωμένου σχεδιασμού που σέβεται την τοπική ταυτότητα και την ιστορική φυσιογνωμία κάθε οικισμού. Στις επισημάνσεις τους δίνεται ιδιαίτερη έμφαση στη διαφύλαξη των ιστορικών κέντρων, στην αισθητική συνοχή και στην ανάδειξη του υφιστάμενου κτιριακού αποθέματος μέσα από δράσεις επανάχρησης. Παράλληλα, υπογραμμίζεται η επιτακτική ανάγκη μετάβασης από την απλή προστασία στην ουσιαστική προσαρμογή απέναντι στις περιβαλλοντικές προκλήσεις, όπου η κλιματική κρίση, οι φυσικές καταστροφές και η θωράκιση
των πόλεων καθιστούν επιβεβλημένη την προτεραιοποίηση της πρόληψης, της βιοκλιματικής δόμησης και των υποδομών ανθεκτικότητας.
«Το μεγαλύτερο στοίχημα είναι να ξαναβρεί κάθε τόπος το δικό του πρόσωπο»
Ο πρόεδρος του ΤΕΕ Ηλείας Χρήστος Γεωργακόπουλος, αναφέρθηκε στην ανάγκη διαφύλαξης της
αρχιτεκτονικής ταυτότητας των οικισμών της περιοχής. Ειδικότερα σημείωσε: «Το μεγαλύτερο στοίχημα είναι να ξαναβρεί κάθε τόπος το δικό του πρόσωπο. Κάθε οικισμός της Ηλείας έχει τη δική του αρχιτεκτονική ταυτότητα. Πρέπει πρώτα να την εντοπίσουμε και μετά να την αναδείξουμε. Στα Ιστορικά Κέντρα των πόλεων χρειάζονται κοινοί αρχιτεκτονικοί κανόνες με οικονομικά κίνητρα για όσους τους εφαρμόζουν, ώστε να μην χάνεται ο χαρακτήρας τους. Τα διατηρητέα κτίρια πρέπει να συντηρούνται και να αναδεικνύονται ως ζωντανά κομμάτια της καθημερινότητας και όχι ως ερείπια. Τέλος, τα έργα ανάπλασης των κοινόχρηστων χώρων (πλατείες, δρόμοι, προσβάσεις) πρέπει να γίνονται αποκλειστικά μέσω αρχιτεκτονικών διαγωνισμών βάσει της κείμενης νομοθεσίας. Έτσι εξασφαλίζονται η ποιότητα, η διαφάνεια αλλά και ένα σύγχρονο, βιώσιμο και αισθητικά άρτιο αποτέλεσμα.»
Παράλληλα, εστίασε στην προστασία από τις φυσικές καταστροφές και τις απαιτήσεις της κλιματικής προσαρμογής.
Αναλυτικότερα δήλωσε: «Η Ηλεία γνωρίζει καλά τις πυρκαγιές και τους σεισμούς · η κλιματική αλλαγή φέρνει ακόμη περισσότερα ακραία φαινόμενα. Η προστασία ξεκινά από τον σωστό σχεδιασμό: να μην χτίζουμε σε επικίνδυνες περιοχές, να αφήνουμε αντιπυρικές ζώνες και ελεύθερους χώρους διαφυγής και να διαχειριζόμαστε σωστά τα όμβρια. Τα νέα κτίρια οφείλουν πλέον να είναι αυτό που ονομάζουμε “βιοκλιματικά”, με σωστό προσανατολισμό, ηλιοπροστασία, φυσικό αερισμό και καλή μόνωση». «Η Ηλεία έχει βιώσει έντονα τις συνέπειες των φυσικών καταστροφών»
«Το μεγαλύτερο στοίχημα είναι να ξαναβρεί κάθε τόπος το δικό τουπρόσωπο», υπογράμμισε ο Πρόεδρος του ΤΕΕ Ηλείας, Χρήστος Γεωργακόπουλος
Ο πολιτικός μηχανικός Τάκης Χρονόπουλος και η συνεργάτιδά του, Αρχιτέκτων Μηχανικός Αγγελική Ζαχαροπούλου , υπογράμμισαν την ανάγκη μετάβασης σε ένανολοκληρωμένο σχεδιασμό για τη
φυσιογνωμία του δομημένου περιβάλλοντος. Συγκεκριμένα είπε: «Το μεγαλύτερο στοίχημα για την Ηλεία είναι να περάσουμε από τις αποσπασματικές παρεμβάσεις σε έναν ολοκληρωμένο σχεδιασμό του δομημένου περιβάλλοντος, με μακροπρόθεσμο όραμα και σεβασμό στα ιδιαίτερα φυσικά, ιστορικά
και πολιτιστικά χαρακτηριστικά του τόπου. Οι πόλεις και τα χωριά μας δεν χρειάζεται να αντιγράψουν
πρότυπα άλλων περιοχών, αλλά να αναδείξουν τη δική τους ταυτότητα, συνδυάζοντας την τοπική αρχιτεκτονική παράδοση με τις σύγχρονες κατασκευαστικές δυνατότητες . Αυτό προϋποθέτει σύγχρονο πολεοδομικό σχεδιασμό, αναβάθμιση των κοινόχρηστων χώρων, περισσότερους χώρους πρασίνου, ασφαλείς διαδρομές για πεζούς και ποδηλάτες, καθώς και ανάδειξη του αρχιτεκτονικού αποθέματος. Παράλληλα, πρέπει να δώσουμε έμφαση στην ποιότητα των νέων κατασκευών, στην ενεργειακή τους απόδοση και στην αρμονική ένταξή τους στο περιβάλλον».
Η Δημοτική Αγορά του Πύργου αποτελεί χαρακτηριστικό δείγμα της αρχιτεκτονικής κληρονομιάς της Ηλείας, αναδεικνύοντας τη σημασία της διατήρησης και αξιοποίησης ιστορικών κτιρίων
Στη συνέχεια, ανέλυσαν τη σημασία της πρόληψης και βιοκλιματικής δόμησης απέναντι στα ακραία φαινόμενα. «Η Ηλεία έχει βιώσει έντονα τις συνέπειες των φυσικών καταστροφών, με πυρκαγιές, πλημμύρες και ακραία καιρικά φαινόμενα. Επομένως, ο σχεδιασμός του δομημένου περιβάλλοντος πρέπει πλέον να έχει ως βασική προτεραιότητα όχι μόνο την ανάπτυξη, αλλά και την πρόληψη και ανθεκτικότητα. Απαιτείται ολοκληρωμένος σχεδιασμός των υποδομών, προστασία των φυσικών ρεμάτων, αποτελεσματική διαχείριση των ομβρίων και δημιουργία περισσότερων διαπερατών και φυτεμένων επιφανειών . Αντίστοιχα, στις περιοχές αυξημένου κινδύνου πυρκαγιάς, χρειάζονται κατάλληλες χωροθετήσεις, ανθεκτικά υλικά και υποδομές πολιτικής προστασίας. Σε
επίπεδο κτιρίων, η βιοκλιματική προσέγγιση πρέπει να αποτελεί βασική αρχή της σύγχρονης δόμησης.
Ο σωστός προσανατολισμός, η σκίαση, ο φυσικός αερισμός, η θερμομόνωση και η αξιοποίηση ανανεώσιμων πηγών ενέργειας συμβάλλουν στη μείωση της ενεργειακής κατανάλωσης και στη βελτίωση των συνθηκών διαβίωσης». «Η αρχιτεκτονική ποιότητα δεν εισάγεται με αντιγραφή»
Ο τοπογράφος μηχανικός Μάριος Φώτης , έθεσε ως κεντρικό διακύβευμα για την περιοχή το «να αποκτήσει ξανά συνείδηση του χώρου της», ξεπερνώντας τη λογική των μεμονωμένων ιδιοκτησιακών παρεμβάσεων και βλέποντας το σχεδιασμό ως «συλλογική επένδυση στο μέλλον του τόπου». Όπως επεσήμανε, το πρόβλημα εντοπίζεται στην «έλλειψη μιας συνολικής αρχιτεκτονικής και πολεοδομικής αντίληψης», υπογραμμίζοντας πως «η αρχιτεκτονική ποιότητα δεν εισάγεται με αντιγραφή» αλλά δημιουργείται όταν κατανοούμε τις ιδιαιτερότητες του τοπίου. Παράλληλα, πρότεινε μια νέα θεώρηση για τα αστικά κέντρα, «όχι ένα χώρο που κυριαρχείται από την κυκλοφορία και τη στάθμευση» , αλλά ένα οργανωμένο δίκτυο δημόσιων χώρων. Τόνισε δε ότι «μια πλατεία δεν αναβαθμίζεται απλώς επειδή αλλάζει το δάπεδό της» και έδωσε έμφαση στην επανάχρηση παλαιών
κτιρίων, σημειώνοντας πως «μια πόλη δε γίνεται όμορφη επειδή διαθέτει μερικά όμορφα κτίρια», αλλά όταν διέπεται από αρχιτεκτονική συνοχή και σεβασμό στον κοινόχρηστο χώρο.
Ακολούθως εστίασε στις προκλήσεις της κλιματικής κρίσης, ξεκαθαρίζοντας ότι «δεν μπορούμε
πλέον να σχεδιάζουμε σαν να γνωρίζουμε εκ των προτέρων ότι οι κλιματικές συνθήκες θα είναι
ίδιες». Τ όνισε την επιτακτική ανάγκη για «μετάβαση από την αρχιτεκτονική της απλής προστασίας
στην αρχιτεκτονική της προσαρμογής», σημειώνοντας ότι η χωροθέτηση των οικισμών πρέπει να
λαμβάνει υπόψη τους περιβαλλοντικούς κινδύνους. Υπογράμμισε δε πως «πρέπει να ξαναδούμε τη σχέση μας με το νερό» και να δημιουργήσουμε υποδομές που το συγκρατούν και το αξιοποιούν, ενώ η
βιοκλιματική προσέγγιση « πρέπει να πάψει να θεωρείται μια πρόσθετη ενεργειακή επιλογή», καθώς αποτελεί πρωτίστως ζήτημα σωστής σύνθεσης.
Για την Ηλεία, πιστεύω ότι η επόμενη ημέρα πρέπει να στηριχθεί σε μια διαφορετική αναπτυξιακή λογική
λιγότερη αποσπασματικότητα, περισσότερος σχεδιασμός· λιγότερη κατανάλωση γης, περισσότερη αξιοποίηση του υπάρχοντος αποθέματος· λιγότερες παρεμβάσεις εντυπωσιασμού, περισσότερα έργα ουσίας. Δε χρειαζόμαστε απλώς περισσότερα τετραγωνικά μέτρα δομημένου χώρου. Χρειαζόμαστε καλύτερα σχεδιασμένα τετραγωνικά μέτρα, καλύτερους δημόσιους χώρους και οικισμούς που να μπορούν να ανταποκριθούν στις απαιτήσεις του μέλλοντος».
«Η αρχιτεκτονική ποιότητα δεν εισάγεται με αντιγραφή», τόνισε ο τοπογράφος μηχανικός, Μάριος
Φώτης
Πηγή: patrisnews.com
