Ο πρώην πρωθυπουργός Γιώργος Παπανδρέου έθεσε επί τάπητος κρίσιμα ζητήματα που αφορούν τη λειτουργία του πολιτεύματος, τονίζοντας πως η ουσία της δημοκρατίας δεν εξαντλείται μόνο στη διαδικασία ανάδειξης της κυβέρνησης, αλλά επεκτείνεται στον τρόπο με τον οποίο ασκούνται τα καθήκοντα της εξουσίας. Ο κ. Παπανδρέου εντόπισε σοβαρά κενά όσον αφορά τη διαφάνεια και τη λογοδοσία στη χώρα.

Κατά τη διάρκεια τοποθέτησής του στο Συμβούλιο της Ευρώπης , ο πρώην πρωθυπουργός υπογράμμισε πως το ζήτημα των επερχόμενων εκλογικών αναμετρήσεων δεν πρέπει να περιορίζεται στο πρόσωπο που θα αναλάβει τη διακυβέρνηση της Ελλάδας. Αντιθέτως, χαρακτήρισε επιτακτική την ανάγκη να ανοίξει μια συζήτηση για το πλαίσιο άσκησης της εξουσίας, τον έλεγχο των μηχανισμών, την εγγύηση της δικαιοσύνης, της ισότητας, της διαφάνειας και της προσήλωσης στο κράτος δικαίου.

Με αφορμή τη συζήτηση για την έκθεση που αφορά τη συμμόρφωση της Ελλάδας με τις υποχρεώσεις της ως κράτος-μέλος του Συμβουλίου της Ευρώπης, ο Γιώργος Παπανδρέου ανέδειξε το κεντρικό μήνυμα του κειμένου, το οποίο, όπως επισήμανε, καταδεικνύει φαινόμενα κατάχρησης εξουσίας. Ο ίδιος ανέφερε χαρακτηριστικά: «Τέμπη, ΟΠΕΚΕΠΕ. Δύο διαφορετικές υποθέσεις, ένα θεμελιώδες ερώτημα: Όταν μια έρευνα φτάνει μέχρι τους υπουργούς, φτάνει μέχρι εκεί και η λογοδοσία; Η ίδια η έκθεση μιλά για μια “αίσθηση ατιμωρησίας που βασίζεται στην πολιτική εξουσία”».

Ιδιαίτερη μνεία έγινε στις Ανεξάρτητες Αρχές , με τον πρώην πρωθυπουργό να τονίζει πως η ανεξαρτησία τους δεν αποτελεί τυπική διαδικασία στα χαρτιά, αλλά αποδεικνύεται στην πράξη όταν καλούνται να ελέγξουν το κυβερνητικό έργο. Χρησιμοποιώντας ως παράδειγμα την υπόθεση των υποκλοπών, έθεσε κρίσιμα ερωτήματα: «Τα θεμελιώδη ερωτήματα παραμένουν: Ποιος το απέκτησε; Ποιος το χρησιμοποίησε; Ποιος γνώριζε; Ποιος λογοδοτεί;»

Κριτική στους θεσμούς και το κράτος δικαίου

Ο Γιώργος Παπανδρέου άσκησε εκτενή κριτική σχετικά με τον τρόπο που λειτουργούν οι θεσμικοί μηχανισμοί λογοδοσίας, υπογραμμίζοντας τη σημασία των ελεύθερων μέσων ενημέρωσης και μιας ενεργής κοινωνίας των πολιτών ως απαραίτητων συστατικών για τη δημοκρατική υγεία. Εξέφρασε την ανησυχία του για τη συγκέντρωση των ΜΜΕ και την έλλειψη ανεξαρτησίας στα δημόσια μέσα, ενώ παράλληλα έθιξε το ζήτημα των δημόσιων συμβάσεων, επισημαίνοντας ότι δισεκατομμύρια ευρώ έχουν διατεθεί χωρίς τη διεξαγωγή διαγωνισμών.

Σύμφωνα με τον ίδιο, οι παραπάνω περιπτώσεις, αν και εκ πρώτης όψεως φαίνονται ανεξάρτητες, υπογραμμίζουν ένα κοινό θεσμικό έλλειμμα: τη δυσλειτουργία του συστήματος τη στιγμή που ο έλεγχος κατευθύνεται προς τα κέντρα λήψης αποφάσεων. Για τον λόγο αυτό, χαρακτήρισε την εν λόγω έκθεση ως ένα σημαντικό «καμπανάκι αφύπνισης».

Κλείνοντας την τοποθέτησή του, ο πρώην πρωθυπουργός αναφέρθηκε στην περίοδο της οικονομικής κρίσης, υποστηρίζοντας ότι αποτέλεσε ένα μάθημα για την ελληνική κοινωνία. Όπως δήλωσε, η κρίση εκείνη δεν ήταν μόνο οικονομικής φύσης, αλλά και κρίση διακυβέρνησης, η οποία ανέδειξε την απουσία χρηστής διοίκησης. Κατέληξε με τη θέση ότι: «Γιατί δημοκρατία δεν είναι μόνο ποιος κερδίζει την εξουσία. Δημοκρατία είναι πώς ασκείς την εξουσία».

Πηγή: flamis.gr