Του Νίκου Νικολόπουλου
Κάλεσαν τους αρχηγούς, τους ενημέρωσαν, τους ευχαρίστησαν. Εκείνοι βγήκαν και δεν αποκάλυψαν τι άκουσαν. Μόνο ο Σαμαράς μίλησε για «Πρέσπες του Αιγαίου» και «μυστική διπλωματία». Το έγγραφο παραμένει κρυφό — και ο πολίτης έξω από την ενημέρωση.
Η σκηνή δεν θυμίζει θεσμική ενημέρωση. Στο υπουργείο Εξωτερικών περνούν, ο ένας μετά τον άλλον, οι αρχηγοί των κομμάτων — άνθρωποι που μέχρι πριν από λίγες ημέρες ζητούσαν διαφάνεια, έγγραφα και λογοδοσία.
Ο Νίκος Ανδρουλάκης του ΠΑΣΟΚ-ΚΙΝΑΛ, που επικαλείται επί χρόνια τη θεσμική διαφάνεια στα εθνικά θέματα. Η Ρένα Δούρου, εκπροσωπώντας τον ΣΥΡΙΖΑ, που μιλά για λογοδοσία απέναντι στον πολίτη. Η Ζωή Κωνσταντοπούλου της Πλεύσης Ελευθερίας, που έχει κάνει σημαία της την κατάθεση εγγράφων στη Βουλή. Και ο Δημήτρης Κουτσούμπας του ΚΚΕ, που μιλά συχνά για την ανάγκη λαϊκής ενημέρωσης.
Κάθονται απέναντι από τον Γιώργο Γεραπετρίτη. Ακούν για ένα έγγραφο που αφορά κυριαρχικά δικαιώματα. Ο υπουργός τούς ευχαριστεί για τη «στάση» τους. Κι εκείνοι βγαίνουν —και οι τέσσερις— χωρίς να πουν τι άκουσαν.
Ο Ανδρουλάκης δεν είπε τι διάβασε. Ο Κουτσούμπας δεν σχολίασε. Η Κωνσταντοπούλου δεν ενημέρωσε. Και η Ρένα Δούρου, σύμφωνα με πληροφορίες, ζήτησε να δοθεί στη δημοσιότητα η γαλλική ρηματική διακοίνωση. Ωστόσο, ούτε εκείνη αποκάλυψε τι ακριβώς της είπε ή της έδειξε ο υπουργός. Της παρέδωσε το έγγραφο; Της το διάβασε; Της το έδειξε; Τίποτα από αυτά δεν έγινε γνωστό. Και οι τέσσερις, με διαφορετικό τρόπο, άφησαν την αλήθεια πίσω από κλειστές πόρτες.
Δεν είναι, όμως, μόνο αυτοί. Υπάρχουν και δύο αρχηγοί που δεν πήγαν καθόλου: ο Κυριάκος Βελόπουλος της Ελληνικής Λύσης και ο Δημήτρης Νατσιός της ΝΙΚΗΣ. Επικαλέστηκαν ότι δεν αποδέχθηκαν την πρόσκληση. Αν πράγματι ήθελαν να ενημερώσουν τον κόσμο —όπως όφειλαν και μπορούσαν— θα είχαν πάει, θα είχαν ακούσει και κατόπιν θα είχαν πει δημόσια τι πληροφορήθηκαν. Δεν το έκαναν. Επέλεξαν να μείνουν έξω από τη διαδικασία.
Έξι πολιτικοί αρχηγοί. Τέσσερις μπήκαν και σώπασαν. Δύο δεν μπήκαν καν. Κανείς τους δεν βγήκε να πει στον ελληνικό λαό τι περιέχει το έγγραφο που η κυβέρνηση κρατά κρυφό. Αυτό δεν συνιστά θεσμική ευθύνη. Είναι πολιτική συνενοχή: η στάση εκείνων που, ενώ μπορούσαν να μιλήσουν, επέλεξαν να μην αποκαλύψουν όσα έμαθαν για μια υπόθεση που αφορά τα εθνικά συμφέροντα.
Η φωνή που ξεχώρισε — και δεν ήταν της αντιπολίτευσης
Μέσα σε αυτή την ομοφωνία της σιωπής, ένας πολιτικός μίλησε. Και δεν ανήκει στην αντιπολίτευση: ο Αντώνης Σαμαράς.
Ο πρώην πρωθυπουργός, σε δήλωσή του στις 12 Νοεμβρίου, χαρακτήρισε την αποδοχή της ρηματικής διακοίνωσης «Πρέσπες του Αιγαίου» και κατηγόρησε την κυβέρνηση για «μυστική διπλωματία».
«Η εκχώρηση της εξωτερικής πολιτικής της χώρας σε τρίτους, το γκριζάρισμα ελληνικών περιοχών και η ανοχή στην επιβολή τετελεσμένων από την Τουρκία είναι οι “Πρέσπες του Αιγαίου”», δήλωσε. Και πρόσθεσε: «Η μυστική διπλωματία Μητσοτάκη-Γεραπετρίτη μάς οδηγεί σε νέα Μαδρίτη και Ελσίνκι και σε νέα Ίμια».
Ο Σαμαράς έθεσε έξι συγκεκριμένα ερωτήματα προς την κυβέρνηση, τα οποία μέχρι σήμερα παραμένουν αναπάντητα. Και κατέληξε: «Όσο κι αν η κυβέρνηση προσπαθεί την Αμαρτία να την βαφτίσει Αρετή, ο ελληνικός λαός δεν δέχεται τέτοια “ανοσιουργήματα”».
Ένας πρώην πρωθυπουργός της Νέας Δημοκρατίας μιλά για «Πρέσπες του Αιγαίου» και «μυστική διπλωματία». Κι όμως, οι αρχηγοί της αντιπολίτευσης —εκείνοι που υποτίθεται ότι βρίσκονται απέναντι στην κυβέρνηση— δεν βγήκαν να πουν τι άκουσαν. Ο Σαμαράς μίλησε. Εκείνοι σώπασαν. Και η σιωπή τους δεν είναι πια ουδέτερη.
Δύο εκδοχές. Καμία δεν τιμά κανέναν.
Αν ο υπουργός τούς έδωσε το έγγραφο, γιατί δεν το δημοσιοποίησε κανείς; Τι είδους πατριωτισμός επιβάλλει να μένει κρυφό από τον λαό ένα έγγραφο που αφορά την εθνική κυριαρχία;
Αν, πάλι, τους το διάβασε βιαστικά, μέσα σε ένα δωμάτιο και χωρίς να τους δώσει αντίγραφο, γιατί δεν βγήκαν να πουν με κάθε λεπτομέρεια όσα κατάλαβαν; Όποια εκδοχή κι αν ισχύει, το αποτέλεσμα είναι το ίδιο και εξοργιστικό: ο πολίτης δεν έμαθε τίποτα. Κανείς δεν γνωρίζει τι ειπώθηκε πίσω από εκείνες τις πόρτες, ποιες δεσμεύσεις συζητήθηκαν ή τι προβλέπει το έγγραφο.
Η λέξη που δεν λένε
«Συγκατάθεση». Μια λέξη που η κυβέρνηση επιχειρεί να θάψει κάτω από επαναλαμβανόμενες διαβεβαιώσεις: δεν ζητήθηκε άδεια, δεν πρόκειται να ζητηθεί. Ωραία. Τα είπαν, τα έγραψαν, τα επανέλαβαν. Το πρόβλημα είναι ότι οι εξελίξεις δεν φαίνεται να συμφωνούν μαζί τους.
Ποιος μίλησε με ποιον στο παρασκήνιο; Τι περιείχαν οι γαλλικές ρηματικές διακοινώσεις; Και πώς γίνεται, μέσα σε τέσσερις ημέρες, η πρώτη τουρκική αντι-NAVTEX —εκείνη που έλεγε ότι δεν υπήρξε συγκατάθεση— να αντικατασταθεί από νέα, η οποία λέει ακριβώς το αντίθετο;
Κάτι άλλαξε μέσα σε τέσσερις ημέρες. Και δεν το άλλαξε ο άνεμος. Κάποιος μίλησε, κάποιος συμφώνησε, κάποιος έδωσε το πράσινο φως. Και δεν ήταν ο ελληνικός λαός.
Το ιστορικό της Κάσου
Δεν είναι η πρώτη φορά. Τον Ιούλιο και τον Νοέμβριο του 2024, τουρκικά πολεμικά πλοία παρεμπόδισαν τις έρευνες βυθού για το καλώδιο. Και η Ελλάδα υποχώρησε. Το παραδέχθηκε δημόσια ο βουλευτής της Νέας Δημοκρατίας Άγγελος Συρίγος: «Και στα δύο επεισόδια υποχωρήσαμε. Δεν προχωρήσαμε στη συνέχεια των ερευνών βυθού».
Δύο φορές. Και τώρα, αντί να ασκήσουμε τα κυριαρχικά μας δικαιώματα χωρίς να ρωτάμε κανέναν, στέλνουμε τη Γαλλία να ενημερώσει την Τουρκία. Το προηγούμενο της Κάσου είναι σαφές: η Τουρκία έμαθε ότι το bullying μπορεί να αποδώσει. Κι όταν δεν έχει κόστος, την επόμενη φορά μπορεί να γίνει εντονότερο.
Ο μηχανισμός
Όσο τα ερωτήματα πληθαίνουν, τόσο πιο επιθετικά υπερασπίζεται ο μηχανισμός την επίσημη εκδοχή. Όποιος ρωτά χαρακτηρίζεται πολέμιος. Όποιος αμφιβάλλει στοχοποιείται. Όποιος ζητά να δει το έγγραφο κατηγορείται ότι «ακολουθεί τη λογική των Τούρκων».
Σύμφωνα με πληροφορίες, το Μέγαρο Μαξίμου έχει οργανώσει σχέδιο ελέγχου της ενημέρωσης: φίμωση φωνών, υποβάθμιση προβλημάτων και απαξίωση των ερωτήσεων. Και το σχέδιο δεν είναι μόνο επικοινωνιακό· έχει και οικονομική διάσταση, με κονδύλια να κατευθύνονται εκεί όπου διαμορφώνεται η κοινή γνώμη.
Σε αυτό το κλίμα, μια είδηση δεν μπορεί να περάσει απαρατήρητη. Ο ΑΔΜΗΕ ανέθεσε την επικοινωνία του Great Sea Interconnector στη DOME Consulting της Μαριάννας Πυργιώτη — εταιρεία στρατηγικής επικοινωνίας και διαχείρισης κρίσεων, όχι ένα απλό διαφημιστικό γραφείο.
Η ίδια επικεφαλής είχε βρεθεί στο επίκεντρο αντιπαράθεσης το καλοκαίρι του 2025, όταν ο Άκης Σκέρτσος την είχε χαρακτηρίσει αμειβόμενη σύμβουλο κυβερνητικών στελεχών. Σύμφωνα με στοιχεία της Διαύγειας, οι συμβάσεις της εταιρείας με δημόσιους φορείς ξεπερνούσαν τις τριάντα, με συνολική αξία άνω των 633.000 ευρώ χωρίς ΦΠΑ.
Το γεγονός ότι η επικοινωνία για το καλώδιο περνά σε ένα γραφείο με αυτό το ιστορικό, την ώρα που η κυβέρνηση επιμένει σε μία μόνο ανάγνωση των γεγονότων, δεν είναι λεπτομέρεια. Ενισχύει την ανησυχία ότι προτεραιότητα δεν είναι η πλήρης ενημέρωση, αλλά η διαχείριση της δημόσιας εικόνας.
Η δήλωση που τα λέει όλα
Η Ντόρα Μπακογιάννη, μιλώντας χθες, είπε ότι στη χώρα μας, λόγω της ευαισθησίας απέναντι στην Τουρκία, μεγαλοποιούμε ένα ζήτημα που οι ίδιοι οι Τούρκοι ήθελαν να μεγαλοποιήσουν — και ότι δεν έχουμε λόγο να ακολουθήσουμε αυτή τη λογική.
Ας το ξαναδιαβάσουμε. Όποιος ρωτά «μεγαλοποιεί». Όποιος ζητά το έγγραφο «ακολουθεί τη λογική των Τούρκων». Με αυτή τη λογική, η κριτική βαφτίζεται προδοσία. Δεν είναι. Η κριτική είναι υποχρέωση κάθε πολίτη που βλέπει μια εθνική υπόθεση να συζητείται πίσω από κλειστές πόρτες και απαιτεί να μάθει τι συμφωνήθηκε, ποιος το συμφώνησε και με ποιους όρους.
Άλλο η διαφωνία, άλλο η συκοφαντία. Όταν, όμως, η κυβέρνηση κρατά κρίσιμα έγγραφα μακριά από τη δημοσιότητα και απαντά στην κριτική με επίθεση, δεν κλείνει τη συζήτηση· την κάνει πιο αναγκαία.
Τι λέει ο κόσμος
Η κοινωνία δεν βρίσκεται στο σκοτάδι όσο ίσως θα ήθελε η κυβέρνηση. Δημοσκόπηση της MRB δείχνει ότι το 73,9% των Ελλήνων τάσσεται υπέρ της άμεσης προώθησης του έργου, ακόμη κι αν αντιδράσει η Τουρκία. Παράλληλα, το 65,6% θεωρεί ότι η κυβέρνηση τηρεί στάση αναμονής και διστάζει.
Δεν πρόκειται για «θόρυβο της αντιπολίτευσης», αλλά για σαφές μήνυμα της κοινωνίας. Ο κόσμος βλέπει, κρίνει και απαιτεί. Κι η κυβέρνηση απαντά με σιωπή και επικοινωνιακή διαχείριση.
Η νομική διάσταση — από την πολιτική κριτική στις ποινικές ευθύνες
Φτάνουμε στην πιο κρίσιμη πτυχή. Όταν διακυβεύονται κυριαρχικά δικαιώματα, οι πράξεις —και ιδίως οι παραλείψεις— κρατικών αξιωματούχων δεν κρίνονται μόνο στο πεδίο της πολιτικής ευθύνης. Ενδέχεται να εγείρουν και ζητήματα ποινικού δικαίου.
Σύμφωνα με τις αρχές του Δημοσίου Διεθνούς Δικαίου, τα κρατικά όργανα έχουν αυξημένη υποχρέωση προστασίας της εθνικής ακεραιότητας και των κυριαρχικών δικαιωμάτων. Αν αποδειχθεί ότι αρμόδιοι κυβερνητικοί ή διπλωματικοί παράγοντες παρέλειψαν συνειδητά να προβούν σε ενέργειες που όφειλαν να κάνουν —όπως να αποτρέψουν εγκαίρως και ρητά διπλωματικές κινήσεις τρίτων χωρών που θίγουν ελληνικά κυριαρχικά δικαιώματα— τότε η αδράνεια αυτή δεν θα αποτελεί απλώς μια κακή πολιτική επιλογή. Θα μπορούσε να τεθεί ζήτημα παράλειψης οφειλόμενης νόμιμης ενέργειας.
Σε μια ευνομούμενη πολιτεία, η εκτελεστική εξουσία δεν έχει «λευκή επιταγή» όταν διακυβεύονται ζωτικά εθνικά συμφέροντα. Η εθνική κυριαρχία δεν είναι περιουσία κανενός, ώστε να τη διαχειρίζεται με όρους επικοινωνιακής διαχείρισης και σιωπής.
Ο «Πόντιος Πιλάτος» του Παρισιού
Και η Γαλλία; Ο Γάλλος Πρόεδρος εμφανίζεται, σαν σύγχρονος Πόντιος Πιλάτος, να νίπτει τας χείρας του, αρνούμενος να πάρει σαφή θέση υπέρ των ελληνικών κυριαρχικών δικαιωμάτων.
Η Γαλλία, όπως και η Ευρωπαϊκή Ένωση συνολικά, έχει αναγνωρίσει και υπογράψει την UNCLOS —τη Σύμβαση των Ηνωμένων Εθνών για το Δίκαιο της Θάλασσας. Κι όμως, αντί να επισημάνουν στην Τουρκία ότι οι εργασίες πόντισης του καλωδίου θα διεξαχθούν σε περιοχή όπου η Ελλάδα επικαλείται τα κυριαρχικά της δικαιώματα, οι Γάλλοι φαίνεται να κρατούν στάση ουδετερότητας. Έτσι δίνουν στην Τουρκία τη δυνατότητα να ισχυρίζεται ότι η Γαλλία αναγνωρίζει, έστω εμμέσως, τουρκική δικαιοδοσία στην περιοχή βάσει του παράνομου τουρκολιβυκού μνημονίου.
Ο Μακρόν φαίνεται να μας θεωρεί δεδομένους πελάτες, όχι συμμάχους.
Το χαρτί που λείπει
Μέχρι σήμερα, το περιεχόμενο της ρηματικής διακοίνωσης —την οποία η κυβερνητική πλευρά παρουσιάζει ως «ήπια»— δεν έχει δοθεί στη δημοσιότητα. Ακούγεται ότι Ελλάδα και Γαλλία δεσμεύονται από ρήτρα εμπιστευτικότητας. Αν το έγγραφο είναι τόσο αθώο, γιατί δεν το βλέπει ο κόσμος; Τι είναι αυτό που η κυβέρνηση κρατά μακριά από τους Έλληνες;
Στα εθνικά ζητήματα δεν είναι ύποπτος όποιος ρωτά. Υπάρχει μόνο μία υποχρέωση: να λέγεται όλη η αλήθεια. Κι αυτή η αλήθεια εξακολουθεί να λείπει.
Ο Μητσοτάκης βρήκε συνοδοιπόρους στη σιωπή: ο Ανδρουλάκης, η Δούρου, η Κωνσταντοπούλου και ο Κουτσούμπας δεν έδωσαν στη δημοσιότητα το περιεχόμενο της ρηματικής διακοίνωσης. Η Δούρου ζήτησε να δημοσιοποιηθεί, αλλά δεν αποκάλυψε η ίδια τι πληροφορήθηκε. Μπήκαν, άκουσαν, βγήκαν και σώπασαν. Έτσι, συμμετείχαν —έστω και με διαφορετικό τρόπο ο καθένας— σε μια διαδικασία που άφησε τον πολίτη στο σκοτάδι.
Κι ένας άνθρωπος βγήκε και μίλησε. Δεν ήταν αρχηγός της αντιπολίτευσης. Ήταν ο Σαμαράς. Και είπε αυτό που οι άλλοι απέφυγαν: ότι πρόκειται για «Πρέσπες του Αιγαίου» και «μυστική διπλωματία».
Η ουσία
Αν πραγματικά δεν παραχωρήθηκε τίποτα, δείξτε το έγγραφο. Αν δεν υπάρχει τίποτα ύποπτο, γιατί να φοβάστε τη δημοσιοποίησή του;
Η κυβέρνηση λέει ότι δεν αναγνωρίστηκαν τουρκικά δικαιώματα. Η Τουρκία, όμως, θεωρεί ότι αναγνωρίστηκαν. Η κυβέρνηση λέει ότι δεν ζητήθηκε άδεια. Η Τουρκία υποστηρίζει ότι της ζητήθηκε. Σε αυτή την κατάσταση, δεν αρκεί η ελληνική ερμηνεία. Μετρά και το μήνυμα που λαμβάνει η άλλη πλευρά.
Και το χειρότερο είναι ότι όλη αυτή η συζήτηση αποσπά την προσοχή από το πραγματικό ερώτημα: γιατί χρειάζεται η Ελλάδα να «ενημερώνει» ή να ζητά την άδεια της Τουρκίας για να ασκήσει τα κυριαρχικά της δικαιώματα; Αν δεν μπορείτε να απαντήσετε σε αυτό, όλα τα υπόλοιπα είναι παραπλάνηση.
Πληροφορίες θέλουν τον πρωθυπουργό να έχει ήδη αποφασίσει την επέκταση των χωρικών υδάτων στα 12 μίλια νοτίως και δυτικώς της Κρήτης, με σχετική ανακοίνωση μετά τις γιορτές. Αν ισχύει, ας το κάνει — και ας το κάνει και ανατολικά. Αλλά ας μην ξεχνάμε: η επέκταση των χωρικών υδάτων δεν αρκεί, αν την ίδια στιγμή η Ελλάδα στέλνει ρηματική διακοίνωση στην Άγκυρα για να την «ενημερώσει» ότι ασκεί τα δικαιώματά της. Ή ασκείς την κυριαρχία σου χωρίς να ζητάς την άδεια κανενός ή δεν την ασκείς.
Το ερώτημα δεν είναι μόνο πολιτικό. Είναι εθνικό. Και η απάντηση δεν μπορεί να είναι άλλη σιωπή. Αν δεν μπορούν να δείξουν το έγγραφο, ας το πουν. Αν δεν θέλουν να το δημοσιοποιήσουν, ας εξηγήσουν γιατί.
Η σιωπή δεν προστατεύει τη χώρα. Προστατεύει όσους την επέλεξαν. Και, πια, συνιστά πολιτική συνενοχή.
Πηγή: flamis.gr

