Η Δυτική Αχαΐα βρίσκεται αντιμέτωπη με ένα σοβαρό πρόβλημα, το οποίο δεν μπορεί πλέον να αντιμετωπίζεται ως μια συνηθισμένη περιβαλλοντική εκκρεμότητα. Τα υπόγεια νερά, από τα οποία εξαρτώνται η αγροτική παραγωγή, η τοπική οικονομία και σημαντικές ανθρώπινες δραστηριότητες, παρουσιάζουν ανησυχητικές ενδείξεις υποβάθμισης.
Τα πρόσφατα στοιχεία της Ελληνικής Αρχής Γεωλογικών και Μεταλλευτικών Ερευνών (ΕΑΓΜΕ) για το 2025 επιβεβαιώνουν ότι η παρατεταμένη ανομβρία, οι υπεραντλήσεις και η ρύπανση ασκούν σημαντικές πιέσεις στους υπόγειους υδροφορείς της χώρας.
Στη Δυτική Αχαΐα, οι σχετικές καταγραφές και οι επιστημονικές έρευνες αναδεικνύουν δύο ιδιαίτερα σοβαρά προβλήματα: την υφαλμύρινση και τη νιτρορύπανση.
Τα στοιχεία που προκαλούν ανησυχία
Σύμφωνα με την έκθεση της ΕΑΓΜΕ, το 2025 εντάσσεται σε μια περίοδο τεσσάρων έως πέντε ετών ανομβρίας, με σημαντικές επιπτώσεις στα υπόγεια αποθέματα.
Σε πανελλαδικό επίπεδο, το 28,4% των σταθμών παρακολούθησης κατατάχθηκε σε κακή ποσοτική κατάσταση και το 28,6% σε κακή ποιοτική κατάσταση.
Τα ποσοστά αυτά αφορούν το σύνολο της χώρας και όχι αποκλειστικά τη Δυτική Αχαΐα.
Ωστόσο, η τοπική εικόνα παρουσιάζει ιδιαίτερο ενδιαφέρον.
Στο υπόγειο υδατικό σύστημα του ποταμού Λαρισσού, παλαιότερη επιστημονική έρευνα του Πανεπιστημίου Πατρών και της Διεύθυνσης Υδάτων Δυτικής Ελλάδας, στο πλαίσιο του έργου WaterIQ, είχε καταγράψει δύο μέτωπα διείσδυσης θαλασσινού νερού.
Κατά την ξηρή περίοδο, σε 14 από τις 30 θέσεις υδροληψίας που εξετάστηκαν, η ηλεκτρική αγωγιμότητα ξεπέρασε τα 1.500 μS/cm, έναντι οκτώ θέσεων κατά την υγρή περίοδο.
Παράλληλα, σε ορισμένες γεωτρήσεις καταγράφηκαν συγκεντρώσεις νιτρικών που υπερέβαιναν τα όρια ποσιμότητας.
Ιδιαίτερη επιβάρυνση έχει αναφερθεί δυτικά του αεροδρομίου Αράξου, ενώ ευάλωτες περιοχές εντοπίζονται στην ευρύτερη ζώνη της Λακκόπετρας, του Λιμνοχωρίου, των Καραϊίκων και των Νιφορεΐκων.
Τα ευρήματα δεν σημαίνουν ότι το σύνολο των υδάτων της Δυτικής Αχαΐας είναι ακατάλληλο. Αποδεικνύουν όμως ότι υπάρχουν συγκεκριμένοι υδροφορείς που απαιτούν άμεση προστασία.
Οι αγρότες δεν μπορεί να πληρώνουν μόνοι τους το τίμημα
Η Δυτική Αχαΐα αποτελεί μια από τις σημαντικές αγροτικές περιοχές του νομού μας.
Χιλιάδες στρέμματα καλλιεργειών, αγροτικές οικογένειες και τοπικές επιχειρήσεις εξαρτώνται άμεσα ή έμμεσα από την επάρκεια και την ποιότητα του νερού.
Η αύξηση της αλατότητας μπορεί να περιορίσει τη δυνατότητα αξιοποίησης του νερού για ορισμένες καλλιέργειες, να επηρεάσει την παραγωγικότητα και να αυξήσει το κόστος άρδευσης.
Η νιτρορύπανση, από την άλλη πλευρά, δημιουργεί πρόσθετες απαιτήσεις παρακολούθησης και προστασίας της ποιότητας των υδάτων.
Θα ήταν, όμως, πολιτικά άδικο και επιστημονικά απλουστευτικό να αποδοθεί ολόκληρη η ευθύνη στους αγρότες.
Οι παραγωγοί λειτουργούν μέσα σε ένα πλαίσιο υποδομών, διαθέσιμων υδατικών πόρων και οικονομικών περιορισμών που διαμορφώνεται σε μεγάλο βαθμό από τις δημόσιες πολιτικές.
Όταν δεν υπάρχουν επαρκή συλλογικά αρδευτικά δίκτυα, σύγχρονες υποδομές και οικονομικά προσιτές εναλλακτικές, η εξάρτηση από τις γεωτρήσεις γίνεται μεγαλύτερη.
Δεν μπορούμε να απαιτούμε βιώσιμη γεωργία χωρίς να εξασφαλίζουμε τις προϋποθέσεις για να υπάρξει.
Η κυβερνητική ευθύνη είναι πολιτική και ουσιαστική
Η επιστημονική γνώση υπάρχει. Οι μετρήσεις γίνονται. Τα προβλήματα έχουν καταγραφεί.
Επομένως, το κρίσιμο ερώτημα δεν είναι μόνο εάν γνωρίζουμε τι συμβαίνει, αλλά εάν η κυβέρνηση και οι αρμόδιοι φορείς αξιοποιούν εγκαίρως αυτή τη γνώση.
Η προστασία των υπόγειων υδάτων απαιτεί μακροχρόνιο σχεδιασμό, συντονισμό και χρηματοδότηση.
Δεν αρκεί να δημοσιεύονται εκθέσεις και χάρτες, εάν τα ευρήματά τους δεν μετατρέπονται σε συγκεκριμένες παρεμβάσεις.
Η Πολιτεία οφείλει να παρουσιάσει ένα ολοκληρωμένο σχέδιο για τη Δυτική Αχαΐα, με σαφείς αρμοδιότητες και μετρήσιμους στόχους.
Τι πρέπει να γίνει άμεσα
Πρώτη προτεραιότητα είναι η αναλυτική δημοσιοποίηση των στοιχείων για κάθε περιοχή και κάθε σταθμό παρακολούθησης, ώστε οι παραγωγοί και οι πολίτες να γνωρίζουν την πραγματική κατάσταση.
Δεύτερη προτεραιότητα αποτελεί η επικαιροποίηση του υδατικού ισοζυγίου, με προσδιορισμό των διαθέσιμων αποθεμάτων και των ορίων βιώσιμης άντλησης.
Απαιτείται επίσης χρηματοδότηση σύγχρονων αρδευτικών δικτύων, περιορισμός των απωλειών νερού και ενίσχυση της εφαρμογής μεθόδων εξοικονόμησης στην αγροτική παραγωγή.
Ιδιαίτερη σημασία έχει η επιστημονική υποστήριξη των παραγωγών για την ορθολογική χρήση λιπασμάτων, με στόχο τη μείωση της νιτρορύπανσης χωρίς υπονόμευση της παραγωγής.
Παράλληλα, πρέπει να αξιολογηθεί η δυνατότητα τεχνητού εμπλουτισμού των υδροφορέων, όπου οι υδρογεωλογικές συνθήκες και η ποιότητα του διαθέσιμου νερού το επιτρέπουν.
Το Πανεπιστήμιο Πατρών έχει ήδη συμβάλει με σχετική ερευνητική εργασία και πειραματικές εφαρμογές. Η επιστημονική αυτή εμπειρία πρέπει να αξιοποιηθεί.
Τέλος, είναι απαραίτητος ο συντονισμός του αρμόδιου Υπουργείου, της Περιφέρειας Δυτικής Ελλάδας, του Δήμου Δυτικής Αχαΐας, των οργανισμών άρδευσης και των επιστημονικών φορέων.
Το νερό δεν είναι ανεξάντλητο
Η προστασία των υδάτων δεν αποτελεί πολυτέλεια ούτε αποκλειστικά περιβαλλοντική επιλογή.
Αποτελεί προϋπόθεση για τη δημόσια υγεία, την αγροτική οικονομία, τη διατροφική παραγωγή και την παραμονή των νέων ανθρώπων στην ύπαιθρο.
Η Δυτική Αχαΐα έχει ανάγκη από ουσιαστικές επενδύσεις στις υποδομές της και όχι από διαρκή μετάθεση των προβλημάτων στο μέλλον.
Η κυβέρνηση οφείλει να αντιμετωπίσει το ζήτημα με τη σοβαρότητα που απαιτείται, πριν η υποβάθμιση των υδροφορέων γίνει ακόμη δυσκολότερα αναστρέψιμη.
Το νερό είναι δημόσιο αγαθό και θεμέλιο της παραγωγικής ζωής του τόπου μας. Η προστασία του αποτελεί υποχρέωση της Πολιτείας απέναντι στις σημερινές και στις επόμενες γενιές.
Γιώργος Μώρος
Υποψήφιος Βουλευτής Αχαΐας
ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΛΥΣΗ – ΚΥΡΙΑΚΟΣ ΒΕΛΟΠΟΥΛΟΣ
Φυσικοθεραπευτής
Πηγή: skaipatras.gr

